NL UK DE

Expositie KIJKKASTEN - Peter Gabriëlse

12-06-2021 t/m 30-10-2021

Expositie KIJKKASTEN - Peter Gabriƫlse

Over Peter Gabriëlse en zijn werk 

Peter Gabriëlse komt oorspronkelijk uit Middelburg waar hij opgroeide in een groot huis met veel trapjes, gangetjes en doorkijkjes. Zijn ouders waren antiquairs dus de belangstelling en liefde voor schoonheid van weleer werd hem om zo te zeggen met de paplepel ingegoten.

Na het doorlopen van de Academie voor Beeldende Kunsten Rotterdam, afdeling Publiciteit, werkte hij jarenlang als decorontwerper bij de NTS (Nederlandse Televisie Stichting) en werkte mee aan talloze televisieprogramma’s (zoals van Mies Bouwman, Jos Brink, Willem Duys en vele anderen), theaterstukken enz. In plaats van de ontwerpen enkel te tekenen maakte hij zijn ontwerpen ook driedimensionaal zodat er meer overzicht was van alle kanten, rekening houdend met technische zaken als kabels, lampen enz.

Na 30 jaar omroep begon hij aan zijn vrije werk: de kijkkasten waarvan er hier nu 27 in Het Warenhuis worden tentoongesteld. 

Na een tijd in Amsterdam gewoond, gewerkt en geëxposeerd te hebben verhuisde hij naar het nabij Axel gelegen Overslag waar hij ook een atelier had.

Het driedimensionaal werken was hem zeer vertrouwd en hij richtte zich volledig op het maken van de kasten die door het publiek zeer werden gewaardeerd.

De omlijsting bestaat telkens uit kastjes die opgebouwd zijn uit (delen van) oude deuren, raamkozijnen, lijsten enz. en de interieurs zijn gemaakt op schaal 1:20. 

Om de materialen bij elkaar te krijgen bezocht hij vaak en veel brocante- en rommelmarkten in Italië en Frankrijk. Inspiratie vond hij in de daar gevonden voorwerpen en de herinneringen aan het huis waar hij als kind zo graag rondstruinde.

Je vraagt je als kijker soms af wat er nou boven aan dat éne trapje zit of waar een bepaald gangetje naar toe gaat. In de kasten zul je geen mensen aantreffen. Alleen interieurs die bij die onzichtbare mensen horen. Interieurs die een mysterieus verleden ademen, die het verdienen om goed bekeken te worden. Om de fantasie te prikkelen. Om je eigen ‘toneelstuk’ voor te bedenken.

 

Peter Gabriëlse exposeerde o.a. in Amsterdam, Brussel, Parijs, Londen en New York en overal werd en wordt zijn werk zeer gewaardeerd.

Momenteel woont Peter Gabriëlse in Normandië, in een kasteel waarin de sfeer veel overeenkomsten vertoont met die in zijn kasten. Mysterieus, verwonderend en vol schoonheid.

Met de expositie ‘kijkkasten’, op nog geen 10 km van Overslag is de cirkel van zijn arbeidzaam leven als kastenmaker mooi rond.

Neem uw tijd en geniet…

Iets meer over het werk van Peter Gabriëlse:

Invloed

De kunstenaar is naar eigen zeggen sterk beïnvloed door Joseph Cornell (New York, 1903-1972). Cornell werd beroemd om zijn ‘shadow boxes’ oftewel kleine theaters van herinneringen, vaak afgedekt met een glazen plaat. Ze zijn opgebouwd uit allerlei kleine voorwerpen die stuk voor stuk bekende gedachten oproepen die in die kasten of dozen in combinatie met elkaar nieuwe betekenissen krijgen. Deze kijkkasten zijn 20ste-eeuwse ‘afstammelingen’ van werken zoals die al eeuwenlang, b.v. in de middeleeuwen, gemaakt werden om een tafereel ruimtelijk uit te beelden.

Het nieuwe van Cornell was hij geen realistisch verhaal in beeld bracht, maar een tafereel dat opgebouwd is uit herkenbare elementen zoals b.v. ansichtkaarten, speelgoedautootjes enz. die samen een nieuwe, meestal abstracte, betekenis krijgen. De kijker moet over deze kasten nadenken, voordat de betekenis duidelijk wordt. Die betekenis geeft zich niet zomaar prijs. Er zijn op het internet hierover een paar interessante filmpje te bekijken. Behalve dit samenstellen van kijkkasten (assemblagewerk) hield Cornel zich ook bezig met de experimentele film en met beeldhouwwerk. Het werk van Cornell gaat anno nu op kunstveilingen van de hand voor gigantische bedragen. Het wordt wel getypeerd als een combinatie van de sobere vormen van het constructivisme en de levendige fantasie en ogenschijnlijk onlogische tegenstellingen van het surrealisme. Cornell maakte zijn werk vaak in series.

Het is interessant om te zien dat Cornells theaters van herinneringen gezien worden als bijzondere en grote kunst. Hij is beroemd geworden doordat beroemde avant-garde kunstenaars zijn werk gingen verzamelen. Een van de bekendste was de schoondochter van de componist Igor Stravinski.

Peter Gabriëlse is zeker geen navolger van Cornell. Maar hij ziet Cornell wel als degene die Box Art tot kunst heeft verheven. De overeenkomst zit ‘m in een leven lang verzamelen van allerlei ‘geredde’ decoratieve objecten. Peter combineert die met handgemaakte miniatuur-meubilair en dito stofferingen, tot een min of meer toevallig gevonden nieuwe context.  Die nieuwe contexten zijn toevallig wel allemaal theaterdecors. Die decors maken nieuwsgierig naar wat er zoal te zien is in alle min of meer verborgen hoeken en gaten van de kijkkast. Tegelijk is die kast veel meer dan een zoekplaatje. Hij is bedoeld als een setting voor een contextuele ontdekkingsreis: wat kan de kijker allemaal fantaseren over het toneel- of muziekstuk dat in dit decor wordt gespeeld? Welke stukken kan de kijker zelf bedenken aan invullingen voor dit decor?

En al die decors roepen uit hun aard ook een en ander op: ze verwijzen naar een voorbije tijd, naar vergankelijkheid, en zijn als zodanig ook in zeker zin Vanitas-kunstwerken. Tegelijkertijd blijft daar de esthetiek, de schoonheid van de hergebruikte materialen in die nieuwe context van die decors.  

Als u de expositie bezoekt, kijk dan eens wat nader naar de kasten 8 en 21. Dit zijn aan de buitenkant een soort ready-mades. Tabernakels, afkomstig uit katholieke kerken of kapellen en ooit gebruikt in de liturgie als bergplaatsen voor wijn, hostie en gewijd vaatwerk. Daarmee hadden ze een soort mystieke gevoelswaarde voor de gelovigen. Deze tabernakels werden onttrokken aan hun oorspronkelijke functie, van nr. 8 werd zelfs een heel stuk aan de achterzijde afgezaagd. De decoratie van verguld, houtsnijwerk bleef in tact. De kunstenaar richtte het interieur in met een balustrade, een door een miniatuurbouwer vervaardigde schuifladder en diverse pijp-aarden ornamenten etc. De kunstenaar werpt er letterlijk zijn eigen licht op. Naast dit vrij drukke decor waarin je de rekwisieten domineren, ze je ook heel wat verstilde, ingetogen ensceneringen.

We hopen dat u met deze handvatten met nog meer plezier kunt kijken naar de tentoongestelde kijkkasten.

Meer informatie: www.petergabrielse.com

Op Youtube staan diverse filmpjes: https://www.youtube.com/results?search_query=peter+gabrielse